Brazilië Capricornio Ellen Fontana single farmer lot - Direct Trade - ongebrand 1 kg

Waar grenzen opnieuw worden uitgevonden – Fazenda Fronteiras

Sommige koffies beginnen niet bij de branding, maar bij een visie. Bij Ellen (coffee producer Ellen of Fazenda Fronteiras) draait alles om respect voor natuur, mensen en smaak. Als vijfde generatie koffieproducent nam zij het familiebedrijf over met één vraag: “Hoe doe ik dit op de juiste manier?” Dat werd het begin van een nieuwe manier van koffie telen.

Een boerderij in balans met de natuur

De Fazenda Fronteiras is een plek waar landbouw en biodiversiteit hand in hand gaan:

• 100 hectare totaal gebied
• Slechts 21% gebruikt voor koffie
• Ongeveer 20% beschermd bos
• Grote delen behouden als wilde, biodiverse natuur

Samen met lokale partners werkt Ellen aan het behoud van zo’n 70.000 bomen en het herstel van het omliggende ecosysteem. Koffie groeit hier naast bananen, avocado’s en eucalyptus — als onderdeel van een natuurlijk evenwicht.

Duurzame innovatie op het land

Ellen werkt met minimale interventie en natuurlijke methodes:

• Compost van koeienmest en fruitresten
• Minder waterverbruik in productie
• Natuurlijke plaagbestrijding via ecosystemen (zoals wespen tegen koffieborelen)
• Overstap naar organische bemesting in ontwikkeling

Daarnaast creëert de boerderij extra inkomstenbronnen zoals honingproductie, waardoor de druk op koffieproductie wordt verlaagd.

Uitdagingen van klimaat en verandering

Sinds de toetreding tot de specialty coffee markt in 2013 heeft de boerderij groei doorgemaakt, maar ook uitdagingen gekend. Zo veroorzaakte de vorst in 2021 aanzienlijke schade aan de planten.

Volgens Ellen is dat de realiteit van moderne koffieproductie:
“Elk jaar brengt een nieuwe uitdaging. Klimaatveranderingen zijn iets waarmee we moeten leren leven.”

Hoogte, variëteiten en karakter

De koffie groeit op 1.350 meter hoogte en bestaat uit zorgvuldig geselecteerde cultivars:

• Yellow Catuaí
• Mundo Novo
• Obatã
• Yellow Bourbon

Deze combinatie zorgt voor een complexe, fruitige en gebalanceerde smaak in de kop.

Verwerking met aandacht voor kwaliteit

Het verwerkingsproces is zorgvuldig en transparant:

1. Koffiebessen worden semi-automatisch geoogst
2. Natuurlijke droging op de boerderij
3. Pellen bij de nabijgelegen farm 7 Senhoras
4. Terug naar Fazenda Fronteiras voor verpakking
5. Eindcontrole en sortering bij Capricornio Coffees

Elke stap is gericht op kwaliteit, consistentie en traceerbaarheid.

Meer dan koffie – een ecosysteem

Fazenda Fronteiras laat zien dat koffieproductie ook herstel kan betekenen. Door landbouw te combineren met natuurbehoud ontstaat een model waarin productie en regeneratie samenkomen.

Dit is geen traditionele koffieboerderij. Dit is een plek waar koffie, bos en toekomst elkaar versterken.

Ellen Fontana

Ellen Fontana is een Braziliaanse koffieteler en milieuactiviste, bekend als vijfde generatie koffieproducent op Fazenda Fronteira in Socorro, São Paulo. Ze geldt als een voorbeeld van duurzame koffieproductie dankzij haar inzet voor regeneratieve landbouw, bosherstel en gemeenschapsontwikkeling.

Kernfeiten

• Volledige naam: Ellen Fontana de Souza Pinto

• Locatie: Socorro, São Paulo, Brazilië

• Bedrijf: Fazenda Fronteira (100 ha; 23 ha koffie)

• Hoogte: ca. 1350 m boven zeeniveau

• Start specialty-segment: 2013

Achtergrond en loopbaan

Fontana groeide op tussen koffieplanten en erfde haar liefde voor het land van haar grootvader Lázaro de Souza Pinto. Na studies zoötechniek aan de Universiteit van São Paulo nam zij het familiebedrijf over. Samen met haar moeder Marisa en echtgenoot Leandro Oliani Oragio zette zij de omslag naar duurzame landbouwpraktijken en creëerde het merk Ellen Fontana Cafés Especiais in 2016 

Duurzame landbouw en agroforestry

Onder haar leiding transformeerde Fazenda Fronteira tot een model voor regeneratieve agroforestry. Slechts een vijfde van het land is bestemd voor koffie; de rest bestaat uit bos en natuurgebied. De koffieplanten groeien in een gemengd ecosysteem met bananen-, avocado- en eucalyptus­bomen, wat biodiversiteit en bodemgezondheid bevordert. Fontana produceert eigen compost, gebruikt natuurlijke plaagbestrijding (wespen tegen koffiebessiekevers) en minimaliseert waterverbruik

Gemeenschaps- en milieuprojecten

Fontana werkt samen met de organisatie Capricornio Coffees en het programma Raízes do Mogi Guaçu (Conservation Roots), ondersteund door Copaíba en het WWF, om versnipperde delen van het Atlantisch regenwoud te herstellen. Ze plantte meer dan 1700 inheemse bomen en beschermt samen met buren een bos van circa 70 000 bomen, waardoor de lokale fauna terugkeert 

Erkenning en invloed

Sinds haar toetreding tot de specialty-koffiemarkt exporteert Ellen haar koffie via partners als This Side Up, Capricornio Coffees en Europese branders zoals Shokunin en Kahiwa Coffee Roasters. In 2023 behaalde zij de tweede plaats in de regionale kwaliteitscompetitie Circuito das Águas Paulistas, waarmee haar werk internationaal in de aandacht kwam.

Lees meer over Capricornio, Ellen en onze reis naar Brazilie op onze Brazilië-pagina